Lặn biển Nha Trang: Hòn Mun đóng từ 2022, vậy lặn ở đâu

Tìm “lặn biển Hòn Mun” thì sẽ ra hàng chục chương trình, giá đủ mức, đề cập nhật 2026, ảnh san hô rực rỡ. Thứ gần như không trang nào nói: Ban quản lý vịnh Nha Trang đã dừng “hoạt động bơi, lặn biển tại tất cả điểm lặn quanh đảo Hòn Mun” từ ngày 27/6/2022, và tới tháng 7/2026 vẫn chưa có văn bản mở lại.

Phạm vi của lệnh ấy rộng hơn người ta tưởng. Thông báo ban đầu nói về bơi và lặn ở tất cả điểm lặn quanh đảo. Tới bản sơ kết kế hoạch phục hồi vịnh Nha Trang tháng 7/2024, chính ban quản lý kể thêm tàu và thúng đáy kính vào diện tạm dừng tại Hòn Mun, và một bản tin tháng 7/2026 vẫn ghi khu bảo vệ nghiêm ngặt đang dừng bơi, lặn. Đây không phải một quy định bị quên: cơ quan quản lý vẫn nhắc lại nó đều.

Lý do là san hô, và nó cụ thể. Cơn bão số 9 tháng 12/2021 phá phần tây và tây bắc rạn, sau đó là một đợt tẩy trắng. San hô cứng tạo rạn lớn khoảng một centimet mỗi năm, nên thiệt hại kiểu đó không hồi lại trong một mùa du lịch. Việc đóng thì có tác dụng đo được: khảo sát cuối 2022 và tháng 3/2023 cho thấy phía bắc và tây nam đảo đạt độ phủ san hô sống khoảng 74,5%, nằm trong mức tốt, và đó cũng là lý do chưa ai vội mở lại.

Vậy lặn ở đâu. Tháng 6/2024 tỉnh Khánh Hoà duyệt phương án thí điểm lặn biển thể thao giải trí ở bốn khu vực trong vịnh, và Hòn Mun không nằm trong đó: phía bắc đảo Hòn Rùa; khu thả rạn nhân tạo ở Vĩnh Hoà; phía đông bắc đảo Trí Nguyên; và vùng nước giáp ranh giữa Bãi Tranh với Bãi Sỏi, phía đông Trí Nguyên. Thời hạn thí điểm là một năm kể từ khi cấp phép cho doanh nghiệp, sau đó tỉnh đánh giá lại — nên đây là danh sách có hạn dùng chứ không phải một quy định đứng yên.

Nên khi đặt tour, câu đáng hỏi là khách xuống nước ở chỗ nào, chứ không phải “có ghé Hòn Mun không”. Tàu đi ngang vùng nước quanh đảo không nằm trong nội dung tạm dừng, nên tên đảo in trong lịch trình không nói lên điều gì; thứ cần biết là điểm thả người xuống nước. Người bán trả lời được bằng một cái tên cụ thể trong bốn cái trên thì ổn. Nếu họ chỉ lặp lại chữ “Hòn Mun”, hoặc nói ra vịnh rồi tính, thì cũng coi như đã trả lời.

Chuyện chọn ống thở hay bình khí thì ít quan trọng hơn chuyện ở trên. Lặn ống thở là mặt nạ, ống thở, áo phao, ở ngay mặt nước; không cần biết bơi, không cần bằng, và thường đã nằm trong giá tour đảo. Lặn bình khí có hướng dẫn — thường gọi là lặn thử — là xuống sâu vài mét với thợ lặn kèm một-một hoặc một-hai, tính tiền riêng, và cũng không đòi bằng.

Điểm khác nhau thật không nằm ở độ sâu, mà ở chỗ ống thở chỉ đẹp khi rạn nằm cạn — và rạn cạn đẹp nhất của vịnh lại đúng là rạn đang đóng. Nên ở bốn khu vực thay thế, “ống thở có đủ không” là câu phải hỏi riêng cho từng chỗ.

Thêm một thứ đang diễn ra ngay mùa này. Tháng 7/2026 ban quản lý vịnh cảnh báo nguy cơ tẩy trắng san hô và lập khu bảo vệ tạm thời ở Hòn Chồng – Đặng Tất từ tháng 5 tới tháng 8/2026, hạn chế tiếp cận từ 16 tới 18 giờ những ngày nước cạn. Ngưỡng gây tẩy trắng được nêu là nước biển trên 30,5°C kéo dài liên tục hai tới ba tuần. Nếu bạn tới vào mùa nóng và thấy dây phao quây một vùng nước thì đó là cái này: đi vòng, đừng bơi qua.

Hai chỗ mình chưa chốt được, nói ra thay vì im. Thí điểm bốn khu vực duyệt tháng 6/2024 với thời hạn một năm kể từ khi cấp phép, mà mình không tra được ngày cấp phép cho từng doanh nghiệp, nên không khẳng định được hôm nay nó còn hiệu lực hay đã được đánh giá lại. Và mình không biết tàu tour có còn dừng ở vùng nước quanh Hòn Mun hay không, vì lệnh nói về hoạt động dưới nước chứ không nói về việc tàu đi ngang.

Nguồn: thông báo tạm ngừng bơi, lặn quanh Hòn Mun của Ban quản lý vịnh Nha Trang, có hiệu lực 27/6/2022; phương án thí điểm lặn biển tại bốn khu vực được UBND tỉnh Khánh Hoà thống nhất tháng 6/2024; bản sơ kết Kế hoạch tổng thể phục hồi vịnh Nha Trang đến năm 2030, tháng 7/2024; và bản tin cảnh báo tẩy trắng san hô vịnh Nha Trang tháng 7/2026. Các trang liên quan trên site nằm bên dưới.